Như các bạn biết, cho tới giờ, trên Thế giới chúng ta thừa nhận có 02 giống trà chính, đó là: Camellia Sinensis var Assamica, lá to, thân gỗ và Camellia Sinensis var Sinensis, lá nhỏ, thân bụi.

Và từ hai giống trà này chúng ta sản xuất ra hàng nghìn loại, được phân thành 07 nhóm sau: trắng, xanh, vàng, đỏ, đen, ô long, phổ nhĩ.

Trong quá trình phát triển, người Trung Quốc chọn ra một số vùng trà đặc biệt, những búp trà ở đây có hương thơm độc đáo để làm nên một số loại rất nổi tiếng như: Thiết Quan Âm, Đại Hồng Bào, Đơn Tùng Phượng Hoàng…Các loại trà này được gọi chung là ô long.

Thực tế, các cây ô long vẫn là giống sinensis, nhưng do thổ nhưỡng, khí hậu ở một số nơi “có gì đó” khác, khiến cho búp trà có hương thơm độc đáo riêng biệt, kết hợp với qui trình chế biến cũng độc đáo theo từng địa phương, đã tạo ra những tên tuổi trà ô long nổi tiếng Thế giới. Hai tỉnh nổi tiếng nhất Trung Quốc về trà ô long là Phúc Kiến với Đại Hồng Bào, Thiết Quan Âm.. và Quảng Đông với Đơn Tùng Phượng Hoàng, Phượng Hoàng Thủy Tiên…

Khi di cư sang Đài Loan, một số người gốc Phúc Kiến đã lựa một số giống trà mang theo để trồng ở đây. Phổ biến nhất là giống Thanh Tâm và đây cũng được gọi là giống ô long thuần chủng được trồng đầu tiên và nhiều nhất ở Đài Loan. Thanh Tâm được cho là đặc trưng bởi hương hoa mộc lan.

Khi Nhật Bản chiếm đóng Đài Loan, họ đã xây dựng Viện nghiên cứu chè có tên là TRES (Taiwan Tea Research and Extension Station 茶葉 研習 所) để phát triển nghề trồng chè ở đây, nhằm đưa Đài Loan trở thành xưởng sản xuất và cung cấp trà hàng đầu Thế giới. Bên cạnh việc mở rộng diện tích trồng giống Thanh Tâm, họ đã lai tạo ra một số giống khác cho phù hợp hơn với thổ nhưỡng của các khu vực khác, thấp hơn, nóng hơn…đồng thời tăng được năng suất…Đại diện xuất sắc cho các giống đó là “The Three Daughters of Taiwan”: Kim Tuyên với hương sữa, Tứ Quý với hương hoa mùa xuân, Thúy Ngọc với hương hoa lan.

Ngoài điều kiện tiên quyết về nguyên liệu bắt buộc phải là “nhóm trà thơm” thì qui trình sản xuất ô long cũng có nhiều khác biệt. Phải kể đến là khâu phơi héo dưới ánh nắng mặt trời và xóc búp trà để thúc đẩy quá trình ô xi hoá diễn ra mạnh mẽ trước khi diệt men.

Tỷ lệ ô xi hoá của trà ô long trong khoảng 5~80% tùy thuộc loại trà. Ô long xanh thường cỡ 50% nên gọi là ô xi hoá bán phần. Nên ô long xanh có vị thanh, hương hoa tươi mát đặc trưng chứ không đậm chát như dòng trà xanh mà chúng ta vẫn uống. Đặc biệt gu trà của người Đài Loan thì vị càng thanh càng ngon, hương dịu nhẹ nhưng phong phú nhiều tầng lớp. Đó cũng là lý do mà các sản phẩm ô long cao cấp của Đài Loan đều rất…nhạt! Không giống với gu ô long Trung Quốc, hương vị nồng nàn.

Trà ô long đã được trồng và sản xuất ở Việt Nam từ những năm 90 bởi các doanh nghiệp Đài Loan. Gần như 100% trà thành phẩm được xuất về Đài Loan. Chỉ vài năm gần đây trà ô long mới phổ biến hơn với người Việt, phần vì truyền thông, phần vì một số doanh nghiệp Việt đã chủ động trồng và sản xuất trà ô long chất lượng khá cao giới thiệu ra thị trường trong nước.

Hai vùng trồng ô long sớm nhất nước ta là Lâm Đồng và Sơn La. Hiện nay thì hầu khắp các tỉnh miền núi phía Bắc đều trồng ô long.

Thị trường trong nước, ngoài các dòng ô long của Trung Quốc, Đài Loan, tất nhiên thật giả lẫn lộn, thì hiện đã rất đa dạng các sản phẩm trà ô long “made in Vietnam”, được làm bởi những “sư phụ” nhiều năm trong nghề. Từ các dòng ô long xanh Thanh Tâm, Kim Tuyên, Tứ Quý…đến các dòng hồng trà ô long như Đông Phương Mỹ Nhân, Quý Phi…

Với những trải nghiệm thực tế của chúng tôi, có thể khẳng định rằng, rất nhiều sản phẩm ô long Đài Loan cao cấp mà các anh chị đang dùng nhưng được sản xuất 100% ở Việt Nam. Và không ít các “sự kiện” đã nói nên rằng, ngay cả các chuyên gia về trà ô long của Đài Loan và Thế giới cũng khó có thể phân biệt được, đâu là ô long Đài, đâu là ô long Việt.

Chúng tôi hi vọng qua bài chia sẻ này, các bạn ít nhiều có thêm chút thông tin về trà ô long và tin dùng cũng như ủng hộ các sản phẩm trà Việt Nam, được làm bởi những con người có đam mê, nhiệt huyết và đặc biệt không ngừng học hỏi.

Một số loại trà Oolong nổi tiếng